Telewizja - wprowadzenie

Pomysł przesyłania obrazów na odległość za pomocą sygnałów elektrycznych narodził się w latach 70. ubiegłego stulecia. Wprowadzana obecnie telewizja cyfrowa jest technicznie bardzo odległa od tamtych pierwotnych pomysłów.

Idea telewizji (od łacińskiego video - widzieć, i greckiego tele - odległy) pochodzi od dwóch brytyjskich uczonych Ayrtona i Perry'ego. W latach 70. XIX wieku zbudowano pierwsze fotokomórki, które mogły zamieniać światło na sygnały elektryczne. Ayrton i Peny zaproponowali użycie układu takich fotokomórek pokrywających pewną powierzchnię do zapisu zmian natężenia oświetlenia generowanych przez obraz jakiegoś przedmiotu, rzucany na nie poprzez układ optyczny. Im więcej światła pada na fotokomórkę, tym większy prąd ona wytwarza. Prąd generowany przez daną fotokomórkę służyć mógłby do zapalania żaróweczek w odpowiednim układzie wyświetlającym, na któcy można by było przesłać obraz przedmiotu. Zaproponowana w roku 1880 idea nie doczekała się realizacji, a to z tego powodu, że prąd wytwarzany w fotokomórce był zbyt słaby, aby umożliwić pracę jakiejkolwiek żaróweczki. Wówczas nie znano jeszcze żadnej metody wzmocnienia sygnału prądowego.
Następny wielki krok ku telewizji wykonał Niemiec Paul Nipkow. W 1884 r. zaproponował istotną zmianę systemu - zamianę układu ogniw i żaróweczek na pojedyncze ogniwo i pojedyncze źródło światła jako odbiornik. Możliwe to było dzięki zastosowaniu „dysku skanującego", czyli wirującej tarczy z odpowiednio rozmieszczonymi otworkami. Wirujący dysk umożliwiał dotarcie do fotokomórki światłu z różnych partii obrazu w pewnej sekwencji czasowej, określanej poprzez rozkład otworów. W ten sposób cały obraz był zapisywany przez czas pełnego obrotu dysku w postaci impulsów elektrycznych. Teoria głosiła, że obraz może zostać odtworzony dzięki źródłu światła sterowanemu wytworzonym prądem oraz wirującemu z taką samą prędkością identycznemu dyskowi. Aby zaistniało złudzenie oglądania pełnego obrazu, a nie serii impulsów świetlnych, prędkość obrotowa dysku musiałaby być odpowiednio duża, by okres jego obrotu był krótszy od bezwładności ludzkiego oka. System Nipkowa nie doczekał się praktycznej realizacji ze względu na brak możliwości wzmacniania sygnałów prądowych.
Działające systemy telewizyjne musiały po-:zekać na wynalazek triody - lampy elektronowej, aóra mogła być użyta jako wzmacniacz sygnału elektrycznego. Wynaleziona w 1906 r. przez Amerykanina Lee de Foresta lampa umożliwiała Szkotowi Johnowi Logie Bairdowi budowę systemu telewizji opartego na pomyśle Nipkowa. W roku 1926 Baird mógł już zademonstrować pierwszy system przesyłania obrazów za pomocą fal radiowych. W 1932 roku BBC zgodziła się rozpocząć serię eksperymentalnych transmisji telewizyjnych.


Do czasu rozpoczęcia regularnych transmisji w 1936 roku BBC zaadaptowała inny system stwo-¦zony przez kompanię American Marconi/EMI. System ten był całkowicie elektroniczny, nie wymagał stosowania żadnych elementów ruchomych, co czyniło go znacznie pewniejszym od mecha-licznego systemu Bairda. Obrazy były odtwarza-le skanującą wiązką elektronową padającą na ekran uminescencyjny w lampie kineskopowej. Z początku ekran dzielono na 405 linii poziomych, po których odbywało się skanowanie, lecz potem ich ilość rwiększono do 625 (525 w USA). Dawało to znaczne lepsze rezultaty niż system mechaniczny, wykorzystujący zaledwie 30 linii.